Organizujemy XV edycję Ogólnopolskiego Konkursu „Żołnierze Wyklęci – Bohaterowie Niezłomni”. Po raz kolejny uczniowie szkół z całej Polski mogą wykazać się swoją wiedzą oraz talentami. Poniżej prezentujemy regulamin Konkursu na rok 2026. Zachęcamy do zapoznania się z nim i udziału w konkursie.
Preambuła Ustawy z dnia 3 lutego 2011 r. o ustanowieniu Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych (Dz.U. z 2011 r. Nr 32, poz. 160):
„W hołdzie „Żołnierzom Wyklętym” – bohaterom antykomunistycznego podziemia, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o prawo do samostanowienia i urzeczywistnienie dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego, z bronią w ręku, jak i w inny sposób, przeciwstawiali się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu…”.
I. Organizatorzy Konkursu:
Fundacja im. Kazimierza Wielkiego
Stowarzyszenie im. Kazimierza Wielkiego
XXIX Liceum Ogólnokształcące im. cc. mjra H. Dekutowskiego ps. „Zapora” w Lublinie
II. Komitet Honorowy:
- Wicepremier i Minister Obrony Narodowej – Władysław Kosiniak-Kamysz
- Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego – Sławomir Cenckiewicz
- Poseł na Sejm RP – Bartłomiej Pejo
- Biskup polowy Wojska Polskiego – bp dr Wiesław Lechowicz
- Wojewoda Lubelski – Krzysztof Komorski
- Wicemarszałek Województwa Małopolskiego – Ryszard Pagacz
- Lubuski Kurator Oświaty – Mariusz Biniewski
- Łódzki Kurator Oświaty – Janusz Brzozowski
- Podlaski Kurator Oświaty – Agnieszka Krokos-Janczyło
- Pomorski Kurator Oświaty – Grzegorz Kryger
- Śląski Kurator Oświaty – Aleksandra Dyla
- Prezydent Miasta Lublin – dr Krzysztof Żuk
- Dyrektor Instytutu Studiów Europejskich Uniwersytetu Jagiellońskiego – dr hab. Kinga Anna Gajda, prof. UJ
- Dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL – Adrianna Garnik
- Dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce – Mariusz Kowalski
- Stowarzyszenie Społeczno-Kombatanckie Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”
- Fundacja Niepodległości
Patronat medialny:
- TVP 3 Lublin
- Polskie Radio Lublin
- Kwartalnik „Polska Zbrojna. Historia”
- Portal wlubelskim.pl
- Nowy Kurier Zamojski
- Roztocze.net
III. Cele Konkursu:
- Upamiętnienie Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych (1 marca 2026).
- Upowszechnianie wśród uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych wiedzy o żołnierzach Wojska Polskiego, którzy walczyli o niepodległość.
- Upowszechnianie wiedzy historycznej istotnej dla tożsamości narodowej, regionalnej oraz kształtowania postaw obywatelskich i patriotycznych.
- Wdrażanie uczniów do samokształcenia, rozbudzenie zainteresowań i rozwijanie uzdolnień uczniów.
- Kształtowanie postaw patriotycznych młodzieży poprzez propagowanie i pogłębianie wiedzy o działalności konspiracji niepodległościowej w latach 1944-1963.
- Kultywowanie wartości, ideałów i postaw żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego walczących o suwerenną Polskę po zakończeniu II wojny światowej.
- Wzbogacenie wiedzy historycznej o nieznane wcześniej treści na temat Żołnierzy Wyklętych (niepublikowane wspomnienia, zdjęcia i pamiątki rodzinne).Poprawność merytoryczna – zgodność treści z prawdą historyczną o Żołnierzach Wyklętych, umiejscowienie postaci i wydarzeń w czasie i przestrzeni; opisanie kontekstu historycznego.
IV. Kategorie prac.
Uczestnik przygotowuje pracę w jednej z podanych kategorii:
- Film lub reportaż fotograficzny. Można wykorzystać dostępne zdjęcia, muzykę i filmy z polecanych stron internetowych pod warunkiem podania źródła.
- Praca plastyczna o Żołnierzach Wyklętych (np. rysunek, obraz, rzeźba, plakat).
Prace będą oceniane w 3 kategoriach wiekowych:
- uczniowie szkół podstawowych klasy 1-6
- uczniowie szkół podstawowych klasy 7-8
- uczniowie szkół ponadpodstawowych
V. Kryteria oceniania:
- Oryginalność ujęcia tematu i autorefleksja.
- Poprawność językowa.
- Estetyka pracy.
- Autorem pracy może być tylko jeden uczeń pracujący samodzielnie lub pod kierunkiem nauczyciela.
- Plagiaty tekstów oraz skopiowane grafiki i filmy bez podania źródła dyskwalifikują pracę.
- Preferowana jest tematyka mniej powszechna, niesztampowa, odkrywcza np. dotycząca Kresów Wschodnich II RP po II wojnie światowej lub dotycząca NSZ/NZW.
VI. Parametry prac konkursowych:
- Prace powinny mieć także inny tytuł niż nazwa Konkursu.
- Filmy:
– Nie mogą być dłuższe niż 7 min.
– Format plików filmowych: mov lub mp4 w formacie 16/9 lub 4/3. - Reportaż fotograficzny:
– od 5 do 11 zdjęć opowiadających spójną historię wydarzenia, osoby lub rzeczy.
– Format zdjęć do reportażu fotograficznego: dowolny z zachowaniem spójnej koncepcji całego reportażu.
– Prace multimedialne należy przesyłać na pamięciach przenośnych. - Prace plastyczne powinny być wykonane w formacie min. A3, maks. A2 techniką dowolną.
– Nie wolno niszczyć prac plastycznych przez zginanie.
– W przypadku rzeźb i figur przestrzennych nie obowiązuje ograniczenie formatu.
– Tylko prace wykonane ręcznie – bez użycia technik komputerowych.
– Prace plastyczne muszą mieć rozmiar pozwalający na przesyłkę pocztą lub kurierem i powinny być zabezpieczone przed zniszczeniem w czasie transportu. - Prace powinny być opatrzone na kopercie dopiskiem „Konkurs Żołnierze Wyklęci – Bohaterowie Niezłomni”. Dodatkowo każda praca musi być podpisana wydruku papierowym lub na odwrocie pracy plastycznej w następujący sposób: autor, tytuł, klasa, szkoła, adres szkoły (z kodem pocztowym i numerem telefonu).
VII. Harmonogram Konkursu:
- Prace konkursowe należy przesyłać do dnia 31 marca 2026 roku na adres: Fundacja im. Kazimierza Wielkiego, ul. Kurantowa 4/130, 20-836 Lublin, tel.: 730-363-355, z dopiskiem „Konkurs Żołnierze Wyklęci – Bohaterowie Niezłomni”.
- W przypadku prac nadsyłanych pocztą lub przesyłką kurierską o zakwalifikowaniu do Konkursu decyduje data stempla pocztowego.
- Do każdej pracy muszą być obowiązkowo dołączone oświadczenie o zgodzie rodziców na przetwarzanie danych osobowych dziecka i oświadczenia o zgodzie na upowszechnianie wizerunku. W przypadku pełnoletnich uczestników – oświadczenia uczestników. (Wzory oświadczeń są w załączeniu do niniejszego Regulaminu.)
- Wyniki Konkursu będą ogłoszone 20 maja 2026 roku na stronie konkursu: http://konkurswykleci.pl. Na stronie konkursu będzie zamieszczona informacja o zgrupowaniu laureatów oraz miejscu i czasie uroczystego wręczenia nagród.
- Zgrupowanie laureatów Konkursu, uroczyste podsumowanie Konkursu z wręczeniem nagród i dyplomów laureatom odbędzie się w okolicach 22 czerwca 2026 roku w Lublinie. Kontakt w sprawach organizacyjnych: 730-363-355, e-mail: fundacja.fkw@gmail.com.
VIII. Jury
- W skład Jury wchodzą przedstawiciele: IPN, nauczyciele, przedstawiciele organizacji kombatanckich, przedstawiciele organizatorów, pracownicy uczelni wyższych.
- Decyzje Jury są ostateczne i niepodważalne. Nie przysługuje od nich odwołanie.
- Jury ma prawo do rezygnacji z przyznania nagród i nie wyłaniania laureatów Konkursu.
IX. Nagrody:
- W każdej z trzech kategorii wiekowych i dwóch kategorii tematycznych przyznaje się nagrody za miejsce I, II i III. Nie ma nagród specjalnych.
- Jury ma prawo do przyznania wyróżnień.
- Dla laureatów Konkursu przewidziane są dyplomy, udział w zgrupowaniu laureatów na Lubelszczyźnie, nagrody rzeczowe m.in. sprzęt elektroniczny, gry edukacyjne i książki historyczne.
- Nieodebrane nagrody nie będą przesyłane pocztą.
X. Zasady uczestnictwa:
- Przystąpienie do Konkursu oznacza zgodę każdego z autorów na postanowienia zawarte w niniejszym regulaminie.
- Udział w Konkursie jest nieodpłatny.
- Konkurs ma charakter jawny.
- Członkowie rodzin członków Jury do drugiego stopnia pokrewieństwa nie mogą brać udziału w Konkursie.
- Opiekunowie prawni dzieci biorących udział w Konkursie i jego pełnoletni uczestnicy wyrażają zgodę na zbieranie, przetwarzanie i prezentację danych osobowych oraz upowszechnianie wizerunku przez organizatorów Konkursu w celu jego przeprowadzenia i promocji.
- Opiekunowie prawni dzieci biorących udział w Konkursie i jego pełnoletni uczestnicy odpowiadają za naruszenie dóbr osobistych, praw autorskich oraz praw pokrewnych osób trzecich w zgłoszonej pracy i zobowiązani są do pokrycia wyrządzonej szkody oraz do pokrycia wszelkich kosztów obrony praw organizatorów Konkursu oraz zaspokojenia roszczeń poszkodowanych. Organizatorzy Konkursu nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za ewentualne naruszenia praw osób trzecich przez autorów zgłoszonych do Konkursu prac.
- Opiekunowie prawni dzieci biorących udział w Konkursie i jego pełnoletni uczestnicy wyrażają zgodę na prawo organizatora Konkursu do nieodpłatnej prezentacji całości lub części wszystkich prac zgłoszonych do Konkursu na wszystkich polach eksploatacji, np.: na wystawach i innych imprezach publicznych, w Internecie, w materiałach informacyjnych i promocyjnych, publikacjach, informacjach prasowych i telewizyjnych oraz na udostępnianie tych prac innym zainteresowanym podmiotom w celu ich nieodpłatnej prezentacji na wymienionych polach eksploatacji. Zgoda udzielana jest na czas nieograniczony. 8. Nadesłane w Konkursie prace stają się własnością Fundacji im. Kazimierza Wielkiego, adres: ul. Kurantowa 4/130, 20-836 Lublin, nr KRS: 0000446435, NIP: 712-327-57-55. 9. Prace wspomnieniowe, udokumentowane, zawierające nieznane wcześniej treści i pamiątki rodzinne mogą zostać przekazane przez organizatorów Konkursu do archiwum IPN.
XI. Polecana bibliografia i strony internetowe związane z tematem Konkursu:
- Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956, red. Rafał Wnuk, wyd. IPN, Warszawa-Lublin 2007.
- Bechta Mariusz, Jata ’44. Obozy szkoleniowe NSZ i AK w lasach łukowskich w czasie II wojny światowej, wyd. Arte, 2011.
- Bechta Mariusz, Leszek Żebrowski, NSZ na Podlasiu w walce systemem komunistycznym w latach 1944-1952, wyd. ZŻNSZ, Siedlce 1998.
- Chodakiewicz Marek Jan, Narodowe Siły Zbrojne: „Ząb” przeciw dwu wrogom, Warszawa
1999. - Dokumenty NSZ 1942−1944, tom I, red. Leszek Żebrowski, Wojciech Muszyński, Marek Chodakiewicz, Lublin 2014.
- Hoffmański Piotr, Wywiadowca Związku Jaszczurczego. Wspomnienie o Bernardzie Hofmańskim, Lublin 2020.
- Jachimczak Barbara, Losy żołnierzy NSZ na Kielecczyźnie, Lublin 2016.
- Jaworski Stanisław, Związek Jaszczurczy, Narodowe Siły Zbrojne, Lublin 2016.
- Kitówna Zenobia, Ja też będę żołnierzem, opowieść o Alinie Blaszyńskiej, Lublin 2013.
- Kopiński Jarosław, Konspiracja akowska i poakowska na terenie Inspektoratu Rejonowego Radzyń Podlaski w latach 1944-1956, Biała
- Podlaska 1998.
- Pietrzak Leszek, Antykomunistyczne podziemie zbrojne na terenie Inspektoratu Puławy AK 1944-1956, 2011.
- Przewodnik po Szlaku Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Lublinie, red. Karol Wołek, Lublin 2018.
- Przeździecki Franciszek, Wspomnienia z przeżyć wojennych, Lublin 2020.
- Radwańscy Estela i Witold, Stanisław Radwański – żołnierz Akcji Specjalnej NSZ, Lublin 2016
- Sierchuła Rafał, Historia człowiek myślącego. Lech Karol Neyman (1908-1948), wyd. IPN, Poznań 2013.
- Skrobot Maciej, Rejon NSZ Małogoszcz, Lublin 2018.
- Szucki Bohdan, Narodowe Siły Zbrojne w moim życiu, Lublin 2012
- W marszu i boju. Z walk i przeżyć partyzanckich żołnierzy Brygady Świętokrzyskiej, reprint wyd. z 1948, Lublin 2018.
- Woźniczka Zygmunt, Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” 1945-1952, Warszawa 1992.
- Z archiwum IPN, pakiet filmów dokumentalnych na DVD, wyd. IPN, Warszawa-Lublin 2010.
- Zaplute karły reakcji. Podziemie niepodległościowe 1944-1956, album, wyd. IPN, Lublin 2008.
- Żebrowski Leszek, Brygada Świętokrzyska NSZ w fotografiach i dokumentach, Warszawa 2014.
- Żebrowski Leszek, Narodowe Siły Zbrojne. Dokumenty, struktury, personalia, t. 1–3, Warszawa 1994-1996.
- Żołnierze Wyklęci. Antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 roku, red. Grzegorz Wąsowski i Leszek Żebrowski, Warszawa.
- Żołnierze Wyklęci. Polskie podziemie narodowe 1944−1963, red. Karol Wołek, Lublin 2019.
Polecane strony internetowe:
- Instytut Pamięci Narodowej (biogramy, zdjęcia, katalogi)
- Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych (biogramy, zdjęcia)
- Cyfrowe Archiwum Związku Żołnierzy NSZ (dokumenty archiwalne, zdjęcia, nagrania filmowe)
- Narodowe Archiwum Cyfrowe (zdjęcia, nagrania radiowe i filmowe)
- Archiwum Akt Nowych (dokumenty archiwalne i zdjęcia)
W pracach konkursowych można wykorzystać dostępne materiały, przy czym konieczne jest wskazanie źródła.
Wszelkie ogłoszenia dotyczące Konkursu będą umieszczane na stronie www.konkurswykleci.pl oraz na stronach organizatorów.
Oświadczenia:
- Oświadczenie o zgodzie rodziców na przetwarzanie danych osobowych dziecka.
- Oświadczenie o zgodzie na upowrzechnienie wizerunku.
Dodatkowe informacje o konkursie można uzyskać pod numerem tel.: 730-363-355.